[BLOG] Misschien moeten wij stoppen met uitbuiting, oneerlijke praktijken, wantoestanden, onmenselijkheid en armoede buiten onze grenzen te gaan zoeken.

Eerlijke handel zondere green washing en bull shit

Fair trade, eerlijke handel. Handel waarbij iedereen in het proces een eerlijk salaris krijgt in menswaardige werkomstandigheden.

Je zou denken dat deze omschrijving weinig ruimte voor interpretatie geeft. Althans dat dacht ik. Voor mij is het dan ook zo klaar als klontje, mijn business en mijn producten zijn fair trade. Elke schakel in mijn productieketen heb ik onderzocht en tegen het licht gehouden. Ik heb me immers voorgenomen dat ik enkel en alleen zou ondernemen onder deze voorwaarden.

Geen green washing, geen bull shit. Maar de consument laten zien dat het wel degelijk mogelijk is om fair trade, eerlijk te ondernemen in Europa.

Het voordeel aan de kurkindustrie is dat het verwerkingsproces zeer transparant is. En transparantie zorgt er voor dat het analyseren net iets gemakkelijker gaat. Geen productie in een ver Aziatisch land waar de werkomstandigheden van de arbeiders een ver-van-mijn-bed show zijn. Nee productie die vlakbij gebeurt. En in een land dat ik ken, waar ik al jarenlang een netwerk heb, vrienden en connecties.

Arbeiders met hoge sociale status, hoge lonen en tonnen respect voor de job. Het bestaat!

Het eerlijk proces begint al met de allereerste stap in het proces namelijk het pellen van de kurkbomen. Een manueel proces. Uitsluitend zeer skilled labour door gespecialiseerde arbeiders. Een stiel die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Waarom manueel? Hebben de Portugezen dan geen kaas gegeten van supply chain optimalisatie? Automatisatie?

Wel dat is juist het charmante aan de krukbomen, er is geen enkele machine ter wereld die dit zeer minutieuze proces kan overnemen. Een kurkboom had een voornemen sinds Dom Perignon zijn eerste fles bubbels met een kurken stop ‘bottlede’, het zou zich nooit laten temmen door een machine, het zou altijd gaan voor een zeer gebalanceerde en evenwichtige relatie tussen mens en natuur.

Portugezen noemen hun bomen “vrienden voor het leven”. Zij zorgen een leven lang met hart en ziel voor hun bomen en de boom geeft een leven lang de beste kwaliteitskurk.

Die arme boeren en arme werkers

Onlangs kwam dit prachtige verhaal, en mijn verhaal in de media. De positivo in mij was zo blij om mensen kennis te laten maken met dit prachtige verhaal, kurk de wonderbaarlijke gift van de natuur.

Groot was mijn verbazing toen ik, tegen alle adviezen in, toch wat scrolde tussen de vele comments onder de posts over dit programma op social media. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat het 99% positief was, hartverwarmend en mooi.

Maar uiteraard waren er ook enkele ongezouten meningen en net op dat punt waar ik zo ontzettend gevoelig aan ben. Namelijk het fair trade gehalte van mijn business.

“Die arme boeren en arme werkers” las ik. Mijn haren kwamen recht omhoog staan. Uiteraard kon ik na een tijdje relativeren en kalibreren wel nog de goede ‘intenties’ lezen doorheen deze boodschap. Ik blijf er immers bij, mensen zijn van inborst goed en handelen altijd met beste intenties met het vermogen en de kennis dat ze op dat moment bezitten.

Dus nee, absoluut geen haat. Maar wel verontwaardiging. Waar ergens zijn mensen tot de conclusie gekomen dat de mensen die werken in de kurkindustrie ‘arm’ zijn? Het stemde me tot nadenken.

Hoe jij denkt over arbeiders is misschien wel een verkeerde projectie?

Hoe kijken wij, in deze ontwikkelde en kapitalistisch gegrondveste samenleving, naar arbeiders? Naar mensen die manuele arbeid verrichten. En het begon te dagen. Handenarbeiders, mensen die hard moeten werken, onderbetaald en uitgebuit worden, oneerlijk behandeld worden ten goed van het kapitalisme en winstbejag. Vaak ongeschoold en niet in de mogelijkheid om op te komen voor hun (geschonden) rechten.

Het ging hier dus over “projectie” en conclusies trekken. Begrijpelijk als je weet van waar dat eenzijdige perspectief komt maar wel geheel onterecht.

Kurkboeren zijn immers de hoog betaalde arbeiders in Europa (ivm koopkracht uiteraard, voor mensen weer absolute cijfers of appelen met peren met elkaar vergelijken). En niet onlogisch. Het werk dat zij verrichten is immers van zo’n  grote ecologische impact en zo broodnodig dat ze zeer goed beschermd zijn door overheden. Een gepelde boom zet immer 3 tot 5 keer meer CO2 om naar zuurstof, een gepelde boom leeft 20 % langer en een kurkbos is goed voor het omzetten van 10 miljoen CO2 op jaarbasis naar zuurstof. In de tijd waar ‘schone lucht’ ontzettend schaars is, is dat dus niet onbelangrijk. Kurkboeren staan daardoor ook hoog op de sociale ladder en worden op handen gedragen door hun gemeenschap voor het onmisbare en baanbrekende werk dat ze leveren.

Ze ging onderhandelen voor een lagere prijs bij die “arme” werkers, dat is toch geen fair trade?

In deze stelling waren er onmiddellijk 2 zaken die me enorm opvielen.

Nee, dat is inderdaad basic economics. Hoe hoger het volume, hoe sterk vereenvoudigd het productieproces en hoe lager de productieprijs. Het is hier dat de producent heel erg blij van wordt. En zo ook mijn Portugese vrienden in het kurkatelier. Zij produceren veel liever 50 stuks van dezelfde handtas dan 3 stuks van een uniek ontwerp. Mallen en patronen maken, prototypes, naaisters opleiden, stoffen manueel versus machinaal knippen…Van hogere volumes wordt iedereen blij en beter.

Het tweede is de stelling dat de mensen waar ik mee samen werk “arm” zouden zijn. Deze familie zit al generaties is de business, ze runnen een volwaardige en winstgevende business, hebben serieus wat aanzien in hun dorp en zijn erg “gegoede en vooraanstaande” Portugezen. Daarnaast runnen zij een atelier die al jaar en dag samenwerkt met dezelfde naaisters en vinden zij het als werkgever ook ontzettend belangrijk om hun mensen goede salarissen te geven onder de beste werkomstandigheden.

Ik heb dit uiteraard ook met hen besproken en de familie was vooral verontwaardigd en erg benieuwd waar dat idee vandaan kwam dat zij “arm” zouden zijn of “minderwaardige” zakenmensen of “achtergestelde” mensen. É Portugal. Nenhum país em desenvolvimento. Het is Portugel, geen ontwikkelingsland.

Ik heb het gelukkig kunnen recht trekken met hen op het hart te drukken dat het echt vanuit een goede inborst en oprechte bezorgdheid kwam. Maar daarom niet minder doordrongen van privilege en stereotiep denken.

Uitbuiten en mensonwaardige werkomstandigheden moet je niet te ver gaan zoeken, iets om over na te denken bij je volgende klik

Begrijp me niet verkeerd, jullie weten ondertussen dat ik graag, veel en gepassioneerd praat over mijn business. Oprechte vragen beantwoord ik altijd met veel plezier. Meer nog mensen die me al langer volgen weten dat ik regelmatig dit soort “insights” deel tot zelfs behind the scènes van het atelier zelf zodat jullie getuige kunnen zijn van deze prachtige en eerlijke ambacht.

Maar die onterechte wijzende vinger raakt me wel heel diep. Zeker als er vervolgens zonder te verpinken eindejaarsgeschenken gekocht worden bij de online giganten. Zonder enige oprechte bezorgdheid voor de werkomstandigheden en het personeelsbeleid bij die grote winstkanonnen. Ik denk dat wij dringend moeten stoppen met uitbuiting, oneerlijke praktijken, wantoestanden, onmenselijkheid en armoede buiten onze grenzen te gaan zoeken.

Eerlijke ondernemende groet,

Van mezelf en mijn Portugese Família



Open chat